Yeni Çalışma: Düzenli Yürüyüş, Kanserle İlişkili Yorgunluğu Belirgin Azaltıyor

Düzenli Fiziksel Aktivite, Bağırsak Kanseri İlişkili Yorgunluğu Önemli oranda Azaltabilir

 

Kanserle ilişkili yorgunluk, hastalar ve kanserden kurtulanlar arasında en sık görülen yan etkilerden biridir. Kolorektal kanser (Bağırsak kanseri) tedavisini tamamladıktan yıllar sonra bile hastaların yaklaşık %40’ı orta ila şiddetli yorgunluk bildirmektedir.

Uluslararası ColoCare çalışmasından elde edilen yeni sonuçlar, özellikle yürüme gibi düzenli fiziksel aktivitenin, Kolorektal kanser’li bireylerde kanserle ilişkili yorgunluğu azalttığını göstermektedir. Bu etki, en belirgin şekilde birinci basamak tedavi sonrasında görülmüştür.

• Araştırmacılar, tanı anındaki fiziksel aktivite düzeylerinin, uzun vadeli yorgunluk ve yaşam kalitesi açısından güvenilir bir öngörücü olmadığını saptamıştır. Bu bulgu, tedavi sonrası iyileşme döneminin müdahaleler için kritik bir fırsat olabileceğine işaret etmektedir.
• Çalışma, tanıdan sonraki ilk 2 yıl içinde fiziksel aktivitenin zamanı ve türü ile yorgunluk ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi inceleyen ilk araştırmalardan biridir. Bulgular, 2026 ASCO Gastrointestinal Kanserler Sempozyumu’nda sunulmuştur.

Yürüyüşle Yorgunluk Azalıyor

Metastatik olmayan hastalarda, tanıdan 6 ila 12 ay sonra düzenli yürüyüş yapmak, 24. ayda daha düşük yorgunluk ve daha yüksek yaşam kalitesi skorlarıyla tutarlı şekilde ilişkili bulundu. Tanı öncesi veya tedavi sırasındaki aktivite düzeyi uzun vadeli sonuçları öngörmedi. Bu da tanı anında hareketsiz olunmuş olsa bile fayda sağlamak için geç kalınmadığını gösteriyor.

 

Arka Plan ve Çalışmanın Gerekçesi

Kolorektal kanser, dünya genelinde kanserden ölümlerin ikinci önde gelen nedeni olmaya devam ederken, genç yetişkinlerde görülme sıklığı da artmaktadır. Kanserle ilişkili yorgunluk, en yaygın ve zorlayıcı yan etkilerden biridir ve çoğu zaman dinlenme ya da uyku ile belirgin şekilde düzelmez.

Kanser yorgunluğa neden olur ve bu yorgunluk, tedavilerin tolere edilmesini daha da zorlaştırır. Üstelik kullandığımız sistemik tedaviler yorgunluğu katlanarak artırma eğilimindedir. Bu durum, hastaların düzenli ve orta düzeyde fiziksel aktiviteye başlamasını veya sürdürmesini zorlaştıran bir kısır döngü yaratır.

ColoCare Çalışmasının Tasarımı

2007 yılında başlatılan ColoCare, evre I–IV kolorektal kanserli hastalarda sağkalım, nüks öngörücüleri, yaşam kalitesi ve tedaviye bağlı toksisiteleri değerlendiren büyük, prospektif, gözlemsel bir çalışmadır.

Sempozyumda sunulan analizde 1.718 hasta yer aldı ve hastaların yaklaşık %20’sinde tanı anında metastatik hastalık bulunuyordu.

Araştırmacılar, hastaların fiziksel aktivite düzeylerini:

Tanı anında, tanıdan sonraki aylarda ve yıllık takiplerde, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) kullanarak değerlendirdi.

Bu anket, hastaların son 1 hafta içinde fiziksel aktiviteyi ne sıklıkla ve ne kadar süreyle yaptıklarını kaydetmelerini sağladı. Elde edilen veriler, MET-dakika/hafta cinsinden enerji harcamasına dönüştürüldü:

• Düşük aktivite: < 600 MET-dk/hafta
• Orta düzey aktivite: 600–3.000 MET-dk/hafta
• Yüksek aktivite: > 3.000 MET-dk/hafta

Orta düzey aktiviteler hızlı yürüyüş, ev temizliği veya keyif amaçlı bisiklet sürmeyi; yoğun aktiviteler ise koşu, aerobik ya da hızlı bisiklet sürmeyi içeriyordu,” diye belirtti.

Çalışma Sonuçları: Daha Az Yorgunluk, Daha İyi Yaşam Kalitesi

Çalışmaya göre, metastatik olmayan KRK hastalarında, tanıdan 6–12 ay sonra düzenli yürüyüş yapan bireyler, tanıdan 2 yıl sonra:

• daha düşük kanserle ilişkili yorgunluk,
• daha yüksek yaşam kalitesi bildirdi.

Metastatik hastalarda da yorgunlukta azalma gözlense de bu değişiklikler istatistiksel anlamlılığa ulaşmadı.

Yorgunluktaki en büyük azalmanın yürüyüşten kaynaklanması gerçekten çok etkileyici. Bu, uygulanması kolay, spor salonu gerektirmeyen ve sosyal eşitsizliklerin etkisini azaltabilecek bir yaklaşım.”

Ayrıca araştırmacılar, tanı anındaki fiziksel aktivitenin, uzun vadeli yorgunluk ve yaşam kalitesini öngörmediğini; ancak tanıdan 1. yıla kadar aktivite düzeyini korumanın daha olumlu sonuçlarla ilişkili olduğunu belirledi. Bu durum, tedavi sonrası dönemin kritik bir müdahale penceresi olabileceğini düşündürüyor.

Gelecek Çalışmalar

Gelecek çalışmalarda biyobelirteçler, giyilebilir cihazlarla gerçek zamanlı aktivite ve uyku takibi, ayrıca kas fonksiyonu ve iyileşmesini değerlendiren metabolik analizler yer alacak. Aynı zamanda sosyoekonomik durum ve ırksal/etnik farklılıklar dahil olmak üzere, hastaların aktif kalmasını zorlaştıran yapısal engelleri de anlaşılmaya çalışılacak