Yeni İlaç Kombinasyonu Prostat Kanserinde Hastalık İlerlemesini Aylarca Geciktirdi
Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) PTEN Eksikliği Bulunan Metastatik Prostat Kanseri İçin Capivasertib Kombinasyonunu Onayladı
Prostat kanseri, biyolojik davranış açısından oldukça heterojen bir hastalıktır. Hastalık, bazı bireylerde yıllarca yavaş seyreden ve düşük riskli bir formda ilerlerken, bazı hastalarda daha agresif özellikler göstererek hızlı yayılım ve kötü prognozla seyredebilir.
Günümüzde tanı anında yapılan moleküler ve genomik analizler sayesinde agresif seyretme potansiyeli taşıyan tümörlerin erken dönemde belirlenmesi ve hastalara daha kişiselleştirilmiş tedavilerin uygulanması mümkün hale gelmiştir. Bu kapsamda, prostat spesifik membran antijeni (PSMA) ekspresyonu yüksek olan hastalarda lutesyum bazlı radyoligand tedavileri, BRCA mutasyonu taşıyanlarda PARP inhibitörleri ve nöroendokrin diferansiyasyon gösteren veya yüksek tümör yüküne sahip hastalarda dosetaksel temelli tedaviler önemli seçenekler arasında yer almaktadır.
PTEN kaybı veya PTEN alterasyonu, prostat kanseri hastalarının yaklaşık dörtte birinde görülen önemli bir moleküler değişikliktir. Bu genetik değişikliği taşıyan hastalarda hastalık genellikle daha agresif seyretmekte ve daha kötü klinik sonuçlarla ilişkilendirilmektedir.
Bu yazıda, PTEN alterasyonu bulunan prostat kanseri hastaları için geliştirilen ve yakın zamanda onay alan yeni hedefe yönelik tedavi seçeneğini ele alacağız.
Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), PTEN eksikliği bulunan metastatik ve androjen yolak modülasyonu uygulanmamış veya bu tedaviye duyarlı prostat kanseri hastalarının tedavisinde, capivasertib (Truqap) ilacının abirateron ve prednizon ile birlikte kullanımını onayladı.
FDA ayrıca, prostat adenokarsinomu bulunan hastaların tümörlerinde PTEN eksikliğinin belirlenmesine yönelik eş tanı testine de onay verdi.
Bu karar, üçüncü faz CAPItello-281 çalışmasının sonuçlarına dayanıyor. Avrupa Tıbbi Onkoloji Derneği Kongresi 2025’te sunulan ve aynı zamanda Annals of Oncology dergisinde yayımlanan çalışmada, capivasertib, abirateron ve androjen baskılama tedavisi alan hastalarda, plasebo grubuna kıyasla radyolojik hastalık ilerlemesi veya ölüm riskinde anlamlı azalma sağlandı.
Çalışmanın genel hasta grubunda:
- Capivasertib kolunda yaklaşık otuz üç ay medyan radyolojik ilerlemesiz sağkalım elde edildi.
- Kontrol kolunda ise bu süre yaklaşık yirmi altı ay olarak gerçekleşti.
PTEN eksikliğinin tüm tümör hücrelerinde bulunduğu hasta grubunda ise:
- Capivasertib tedavisi alanlarda medyan radyolojik ilerlemesiz sağkalım yaklaşık otuz dört ay oldu.
- Kontrol grubunda bu süre yaklaşık yirmi iki ay olarak kaydedildi.
Genel sağkalım verileri henüz olgunlaşmamış olsa da, ilk analizlerde sonuçlar capivasertib lehine eğilim gösterdi. Sağkalım takibi devam ediyor.
Güvenlilik Sonuçları
Capivasertib içeren tedavi kombinasyonunun güvenlilik profilinin, ilaçların bilinen yan etki profilleriyle uyumlu olduğu bildirildi.
Araştırma kolundaki hastaların yaklaşık üçte ikisinde ciddi yan etkiler görüldü. En sık bildirilen ciddi yan etkiler:
- Deri döküntüsü
- Kan şekeri yüksekliği
olarak öne çıktı.
Uzman Görüşü
Duke Kanser Enstitüsü Genitoüriner Onkoloji Direktörü ve çalışmanın araştırmacılarından Dr. Daniel George, PTEN eksikliği bulunan metastatik prostat kanseri hastalarının daha hızlı hastalık ilerlemesi ve daha kötü prognozla karşı karşıya olduğunu belirtti.
George, bu hasta grubunda hastalığın kontrol altında tutulmasının büyük önem taşıdığını vurgulayarak, capivasertib kombinasyonunun bu biyobelirtece yönelik geliştirilen ilk ve tek hedefe yönelik tedavi seçeneği olduğunu ve önemli bir klinik ilerleme sağladığını ifade etti.
CAPItello-281 Çalışmasının Tasarımı
Çift kör ve randomize olarak yürütülen çalışmaya:
- PTEN eksikliği merkezi laboratuvar tarafından doğrulanmış,
- Yeni tanı almış metastatik prostat adenokarsinomu bulunan,
- Toplam bin on iki yetişkin hasta dahil edildi.
Çalışmanın birincil sonlanım noktası araştırmacı tarafından değerlendirilen radyolojik ilerlemesiz sağkalım oldu. Genel sağkalım ise temel ikincil sonlanım noktası olarak belirlendi.
Sonraki Adımlar
AstraZeneca Onkoloji ve Hematoloji İş Birimi Başkan Yardımcısı Dave Fredrickson, CAPItello-281 çalışmasının ilk kez bu hastalık tipinin temel biyolojik sürücülerinden birini hedefleyerek anlamlı klinik fayda sağladığını söyledi.
Fredrickson, prostat kanseri hastalarının yaklaşık dörtte birinde görülen PTEN eksikliğinin belirlenmesinin önemine dikkat çekerek, biyobelirteç testlerinin artık tedavi seçiminde daha kritik hale geldiğini vurguladı.
Capivasertib, abirateron ve androjen baskılama tedavisinin birlikte kullanımına ilişkin ruhsat başvurusu, Avrupa Birliği düzenleyici kurumları tarafından da değerlendirme sürecinde bulunuyor. Bu başvuru da CAPItello-281 çalışmasının sonuçlarına dayanıyor.
